Referendum - Terugblik: nooit meer, a.u.b.

Door Me_Giant op vrijdag 8 april 2016 13:53 - Reacties (21)
CategorieŰn: actualiteit, politiek, Views: 3.573

Origineel hier.

Een korte terugblik op het referendum. Ik betoogde dat dit referendum niet gaat over het verdrag, dus dat de aanvraag is misbruikt. Uiteindelijk heb ik zelf niet vanuit dit sentiment gestemd. Vanuit dit sentiment was het een blanco stem geworden.

We hebben in Nederland nu eenmaal een wet die het aanvragen van referenda toestaat, onder de voorwaarde dat de wet al is aangenomen, maar hij hoeft nog niet in werking te zijn getreden. De initiatiefnemers van dit referendum hebben gebruik gemaakt van dit recht. Om dan nu te stemmen op basis van het feit dat ik het niet eens ben met de referendumwet, is zelf het onderwerp van het referendum veranderen.

Wel vind ik het jammer dat de initiatiefnemers, en velen - niet allen! - met hen, zelf de aanstichters waren van het debat over het onderwerp, door te stellen dat het hen niet ging om Oekra´ne.

Uiteindelijk heb ik 'ja' gestemd. Op de inhoud vind ik dat we Oekra´ne de kans moeten geven om zich als soeverein land te ontplooien, nu ze democratisch de keuze hebben gemaakt voor een leider die het land uit de corruptie wil halen en die weinig op heeft met de Russische invloed. Dreiging van Rusland zal er ongeacht het verdrag zijn en de corruptie in het land als tegenargument gaat voorbij aan ÚÚn van de doelen van het verdrag: deze corruptie terugdringen.

Wel wil ik stellen dat ik tegen referenda ben over complexe zaken als dit verdrag: ik vind het onzin dat je dit verdrag voorlegt aan burgers. Burgers kunnen hun stem bij de Tweede Kamerverkiezingen en bij de Europees Parlementsverkiezingen uitbrengen op mensen waarvan ze denken dat die 1) verstand van zaken hebben en 2) hun mening vertegenwoordigen. Dan alsnog inhoudelijke zaken aan het volk voorleggen is in principe onnodig. Bijna niemand kent het verdrag goed genoeg om er een oordeel over te hebben. Laat dat dus over aan de mensen die je er zelf voor hebt aangesteld.

Dan hoor ik mensen zeggen: er gebeuren dingen in de EU waar wij nooit iets over te zeggen hebben gehad! Dan vraag ik me altijd meteen af of deze mensen bij de verkiezingen voor het Europees Parlement de moeite hebben genomen om te stemmen. Dat is het moment dat je direct invloed kan uitoefenen op de EU.

Zie voor een discussie naar aanleiding van mijn vorige blog, hier de reacties.

Het Oekra´ne-referendum: stemmen over ons democratisch bestel

Door Me_Giant op dinsdag 5 april 2016 23:59 - Reacties (34)
CategorieŰn: actualiteit, politiek, Views: 3.386

TL;DR: Stem tegen als je meer referenda wil, stem blanco als je niet dit referendum of helemaal geen referenda wil.

Origineel hier

Morgen mogen we stemmen. De vraag: “Bent u voor of tegen de wet tot goedkeuring van de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekra´ne?”. Het verdrag is eigenlijk al gesloten, maar we mogen nu alsnog stemmen of we het hier wel mee eens zijn. Voordat je kan bepalen of je hiervoor of tegen bent is eigenlijk nog een vraag belangrijk. Waar gaat het referendum echt over?

Een oerwoud aan onderwerpen

De initiatiefnemer van het referendum, het BurgercomitÚ EU, geeft zelf aan dat het puur gaat om het frustreren van de relaties tussen de Europese Unie (EU) en Nederland en niet over Oekra´ne: “Een Nexit-referendum is tot nu toe niet mogelijk. Daarom grijpen wij alle mogelijkheden aan om de relatie tussen Nederland en de EU onder spanning te zetten”. De intentie van dit referendum is dus nooit geweest om het volk te raadplegen over het verdrag met Oekra´ne.

Dan komt ook nog Rusland om de hoek kijken. Oekra´ne is het onderwerp geworden van getouwtrek tussen de EU en Rusland. Weigering van het verdrag in 2013 was aanleiding voor de opstand in Oekra´ne, de daaropvolgende pro-EU regering was reden voor Poetin om de Krim te annexeren. Is onze stem een stem voor of tegen Poetin en Rusland?

Hoe moeten we het referendum dan zien, stemmen we over een verdrag met Oekra´ne, over de relatie tussen Nederland en de EU of over de relatie tussen de EU en Rusland?

Daar twijfelt iedereen over, want ook in de media en door politieke partijen worden stemadviezen uitgebracht op basis van alledrie de onderwerpen. Twee van de onderwerpen vallen echter af en wel om het volgende.

Het verdrag is al gesloten en wij kunnen onze regering met een stem tegen slechts dwingen tot heroverweging van het verdrag. Hierdoor zal het, omdat we met meer landen in de EU zitten die al vˇˇr zijn, hooguit licht gewijzigd worden. Alle landen moeten namelijk tegen zijn om het verdrag van tafel te halen. Dit heeft twee belangrijke consequenties.

Omdat het verdrag al is opgesteld en gesloten, weet Poetin al waar hij aan toe is. Voor Poetin verandert er niet wezenlijk iets aan het verdrag als er een lichte wijziging zal plaatsvinden. Het signaal dat de EU en Oekra´ne met het verdrag aan Rusland geven verandert dus niet meer. Ons stemgedrag heeft dus geen invloed op de relatie tussen de EU en Poetin.

Omdat er hooguit lichte wijzigingen plaats zullen vinden en we echt geen referendum krijgen over de inhoud van deze wijzigingen, zullen we met onze stem geen significante invloed uitoefenen op de inhoud van het verdrag. Ja, we stemmen voor of tegen de wet tot goedkeuring van het verdrag. Maar nee, het verdrag zal er nauwelijks van veranderen. In plaats van het afdwingen van minieme wijzigingen zou Nederland de steun voor het verdrag geheel kunnen terugtrekken. Omdat alle landen dit moeten doen om te zorgen dat het verdrag niet door gaat, zal dit geen invloed hebben op het verdrag. Het zal er gewoon komen. Dus ook dan heeft onze stem geen effect op het verdrag.

Het echte onderwerp

Dan blijft als onderwerp dus slechts de relatie tussen Nederland en de EU over. Over welke onderdelen van die relatie gaat dit referendum? Het burgercomitÚ spreekt over een Nexit. Zover zal het voorlopig niet komen, maar het gaat dus om de Nederlandse zelfbeschikking en de invloed van de Europese Unie. Kunnen wij in Nederland nog wel genoeg zelf bepalen? Kan het Nederlandse volk nog wel genoeg zelf bepalen?

Dit zijn vragen over democratie. In Nederland kiezen wij onze volksvertegenwoordigers. In deze vertegenwoordigende democratie maken deze volksvertegenwoordigers onze wetten en stellen een regering aan die het land bestuurt. De aanklacht is dat het Nederlandse volk niets is gevraagd over het verdrag met Oekra´ne en dat dat onze democratie uitholt:

“Het gevolg van die groeiende beslissings- en co÷rdinatiemacht van de EU is dat er een beleidsniveau is ontstaan waarop de Europese bevolkingen, dus ook de Nederlanders, geen rechtstreekse invloed kunnen uitoefenen. Grote delen van het beleid worden niet door verkiezingen of referenda gestuurd, maar door zelf-agendering van onze politici en van onverkozen bestuurders, ambtenaren en lobbyisten.” (BurgercomitÚ EU)

En hier gaat het wat mij betreft mis. Ook in Nederland is er een beleidsniveau waarop het volk geen directe invloed kan uitoefenen. Ook in Nederland hebben politici een agenda en spelen ambtenaren en lobbyisten een rol. Ook een minister is niet direct verkozen, maar indirect via het parlement. Je kunt zeggen: de democratie is in Nederland dus ook uitgehold! Nee. Politici met een agenda, indirect verkozen bestuurders, ambtenaren en lobbyisten hebben in een vertegenwoordigende democratie altijd invloed op beleid. Als je dit wilt uitbannen, zal onze democratie drastisch hervormd moeten worden, zowel in de EU als in Nederland.

In die zin is een stem morgen dus een stem vˇˇr of tegen onze vertegenwoordigende democratie. Een referendum is zelf een afbreuk hiervan. Zouden we over elk onderwerp een referendum houden, dan is een directe democratie een feit. Dit referendum gaat dus eigenlijk over… referenda.

Wat nu te stemmen?

Wat nu te stemmen? Is een stem vˇˇr een stem tegen het referendum en vˇˇr de vertegenwoordigende democratie? Is een stem tegen een stem vˇˇr het referendum en tegen de vertegenwoordigende democratie? Wat betekent het als ik blanco stem, of niet naar de stembus ga?

Dit is ingewikkeld.
  • Vˇˇr stemmen kan wel tegen referenda en vˇˇr de vertegenwoordigende democratie zijn, maar je neemt tegelijkertijd wel deel aan een referendum. Dat is dus geen optie.
  • Tegen stemmen is een stem vˇˇr referenda en meer directe democratie.
  • Een blanco stem is niet de keuze vˇˇr of tegen referenda in het algemeen, maar je neemt wel deel aan een referendum. De interpretatie van een blanco stem kan allerlei kanten op: vˇˇr referenda, maar niet over dit onderwerp; tegen referenda, maar vˇˇr het gebruik maken van stemrecht; geen idee, maar ik wil gebruik maken van mijn stemrecht.
  • Met niet stemmen maak je nog het best duidelijk dat je tegen referenda in het algemeen bent en blij bent met een puur vertegenwoordigende democratie. Probleem is wel dat referenda wettelijk mogelijk zijn in Nederland en dat er dus meer zullen volgen. Dus kun je de referenda niet beter gewoon gebruiken nu ze er zijn en bij Tweede Kamerverkiezingen op een partij stemmen die referenda wil afschaffen? Vind ik wel.
Dan blijver er dus twee opties over:
  • Tegen stemmen omdat je vˇˇr referenda en directe democratie bent;
  • Blanco stemmen omdat je a) voor referenda bent, maar niet over dit onderwerp, of b) tegen referenda bent.
En daar houd ik het bij. We hebben het referendum over het associatieverdrag met Oekra´ne gereduceerd tot een stem over referenda en de mogelijkheden teruggebracht van vier tot twee. We zien in ieder geval dat het onderwerp van dit referendum wordt misbruikt voor hele andere doeleinden: een discussie over referenda is beter op zijn plaats bij Tweede Kamerverkiezingen. Laten we hopen dat het volgende referendum over de inhoud gaat.